Po polsku często mówimy, że ktoś jest odpowiedzialny za coś. W języku angielskim mamy aż trzy określenia na odpowiedzialność: accountability, responsibility i authority. Każde z nich oznacza inny rodzaj odpowiedzialności. Można być accountable za jakiś obszar, ale nie responsible. Można mieć accountability, ale nie authority. W Scrum Guide 2020 zamiast określenia role (ang. roles) pojawiło się określenie accountabilities, żeby podkreślić pewnego rodzaju odpowiedzialność. Poniżej wyjaśniamy, jak to rozumieć.
Definicja różnych rodzajów odpowiedzialności
Accountability, responsibility i authority to fundamentalne pojęcia w zarządzaniu i zachowaniach organizacyjnych. Choć często są używane zamiennie, każde z nich ma swoje unikalne znaczenie i implikacje.
Accountability — zobowiązanie jednostki do raportowania wyników działań lub decyzji. Jest to odpowiedzialność za wyniki (ang. outcome), które mogą wynikać z pracy kogoś innego. Kiedy wyniki są poddawane ocenie, osoba posiadająca taką odpowiedzialność (ang. accountability) powinna wyjaśnić swoje decyzje i obecny stan rzeczy oraz ponieść odpowiednie konsekwencje. Taka odpowiedzialność jest zazwyczaj przypisywana jednej osobie, co zapewnia jasny punkt odpowiedzialności za wyniki. Jeśli wiele osób zostaje uznanych za odpowiedzialne, może to prowadzić do dezorientacji i braku własności. Osoba, która przyjmuje taką odpowiedzialność, musi być na to gotowa i powinna umieć sprawnie podejmować decyzje. Najprościej powiedzieć, że taka osoba jest właścicielem tematu lub obszaru i za niego odpowiada.
Responsibility — odpowiedzialność wykonania określonych zadań, które zostały przydzielone przez kogoś stojącego na pozycji autorytetu. Obowiązek realizacji zadań może być dzielony między członków zespołu, co pozwala wielu osobom przyczyniać się do osiągnięcia wspólnego celu. Podkreśla on zobowiązanie do działania i dostarczenia wyników pracy (ang. output). Najprościej można powiedzieć, że ktoś ma obowiązek wykonania pracy i dostarczenia wyników tej pracy. Ten rodzaj odpowiedzialności może zostać oddelegowany na inne osoby.
Authority — jest to władza lub przyznane jednostce prawo do podejmowania decyzji i wydawania poleceń innym. Pozwala na przydzielanie zasobów, przydzielanie zadań i egzekwowanie zgodności w organizacji. Autorytet płynie z wyższych szczebli zarządzania w dół i często jest związany z formalnymi stanowiskami w hierarchii. Zwykle z władzą (ang. authority) wiąże się odpowiedzialność (ang. accountability). Często używa się określenia, że ktoś ma decyzyjność w jakimś obszarze albo temacie. Najprościej można powiedzieć, że ktoś ma władzę nad obszarem i zarządza tym obszarem.
Zastosowanie Accountability, Responsibility i Authority w Scrumie
W ramach Scruma pojęcia accountability, responsibility i authority są kluczowe dla wspierania efektywnej pracy zespołowej i dostarczania wysokiej jakości produktów. Każda z ról w Scrumie (Scrum Master, Product Owner i Deweloperzy) ma swoje specyficzne obowiązki i odpowiedzialności, które przyczyniają się do dostarczenia wartościowego produktu.
Accountability w Scrumie
- Scrum Master jest odpowiedzialny (ang. accountable) za zapewnienie, że ramy Scruma są zrozumiane i skutecznie wdrażane. Scrum Master jest odpowidzialny również za efektywność Zespołu Scrumowego.
- Product Owner: jest odpowiedzialny (ang. accountable) za maksymalizację wartości produktu wynikającego z pracy zespołu. Product Owner jest odpowiedzialny również za efektywne zarządzanie Backlogiem Produktu. Choć może delegować swoje zadania, ostatecznie pozostaje odpowiedzialny (ang. accountable) za decyzje dotyczące produktu.
- Deweloperzy są wspólnie odpowiedzialni (ang. accountable) za zaplanowanie swojej pracy poprzez stworzenie i aktualizowanie Backlogu Sprintu w taki sposób, żeby osiągnąć Cel Sprintu. Deweloperzy są również odpowiedzialni za utrzymanie poziomu jakości produktu zgodnego z Definicją Ukończenia (ang. Definition of Done). Są samoorganizujący się, co oznacza, że sami decydują, jak wykonać swoją pracę, równocześnie egzekwując wypełnienie obowiązków między sobą. Odpowiedzialnością Deweloperów jest stworzenie Przyrostu produktu przed końcem Sprintu.
- Scrum Team jest odpowiedzialny (ang. accountable) za stworzenie wartościowego i użytecznego Przyrostu produktu. Product Owner wskazuje, gdzie jest wartość, Deweloperzy decydują, jak zbudować Przyrost, a Scrum Master zapewnia, że praca jest wykonywana efektywnie i w ramach frameworku Scrum. Cały Zespół Scrum decyduje o wszystkich aspektach pracy: co zrobimy, jak to zrobimy, kiedy wykonamy zadania, kto wykonuje pracę, w jakich ramach działamy, zatem jest to zespół samozarządzajacy się.
Responsibility w Scrumie
- Scrum Master: Responsibility Scrum Mastera obejmuje coaching członków zespołu, prowadzenie wydarzeń Scrumowych (kiedy to jest potrzebne) oraz zapewnianie, że każdy rozumie swoje role i obowiązki w ramach Scruma. Chroni również zespół przed czynnikami rozpraszającymi i pomaga utrzymać koncentrację na celach. Scrum Master sprawia, że przeszkody są usuwane. Obejmuje to egzekwowanie przestrzegania ustalonych zasad pracy zespołu oraz wspieranie ciągłego doskonalenia w zespole.
- Product Owner Responsibility Właściciela Produktu to definiowanie wizji produktu, tworzenie Celu Produktu, utrzymanie przejrzystego i uporządkowanego Backlogu Produktu, tworzenie zrozumiałych elementów Backlogu Produktu oraz komunikowanie się z interesariuszami. W Scrum Guide jasno jest napisane, że Product Owner może oddelegować pracę nad Backlogiem Produktu na kogoś innego (ang. responsibility), ale pozostaje odpowiedzialny (ang. accountability).
- Deweloperzy: Deweloperzy są responsible za realizację zadań związanych z budowaniem przyrostu produktu. Obejmuje to szacowanie pracy, zarządzanie własnymi zadaniami w ramach Sprintu i efektywną współpracę w zespole. Odpowiedzialnością Deweloperów jest szacowanie elementów Product Backlogu.
Authority w Scrumie
- Scrum Master: Scrum Master ma authority nad prowadzeniem procesu, ale nie ma władzy nad pracą członków zespołu i tym, jak zadania są realizowane. Jego rola polega bardziej na wpływaniu na innych niż na wydawaniu poleceń i przypisywaniu zadań, więc jest liderem, który służy. Scrum Master nie jest managerem zespołu, który wykorzystuje władzę (ang. authority) do zarządzania pracą.
- Product Owner: Właściciel Produktu posiada authority nad produktem i podejmuje ostateczne decyzje dotyczące Backlogu Produktu oraz wydawania przyrostów. Ten authority jest kluczowy dla maksymalizacji wartości produktu. Połączenie authority i accountability powoduje szybsze podejmowanie decyzji dotyczących dalszego rozwoju produktu. Product Owner ma też decyzyjność w sprawie anulowania Sprintu.
- Deweloperzy: Deweloperzy mają authority nad tym, jak organizują swoją pracę i jakie rozwiązania techniczne wdrażają. Ta autonomia wspiera samoorganizację zespołu.
Odpowiednie umocowanie Product Ownera i Scrum Mastera w organizacji wpływa na większe authority w ramach zespołu i organizacji. Bez odpowiedniego authority w organizacjach hierarchicznych można być po prostu ignorowanym. Nie można też przyjąć pełnej odpowiedzialności (ang. accountability) bez odpowiedniego poziomu władzy (authority).
Role w Scrum czy Odpowiedzialności w Scrum?
Do wersji Scrum Guide 2017 używano określenia rola. Jednak w praktyce pojawiły się pewne problemy w interpretacji tego słowa. Rolę można odgrywać i nie brać odpowiedzialności. Rola często jest utożsamiana z nazwą stanowiska. Teraz podkreślamy, że nieważne, jak stanowisko się nazywa (Product Manager, Delivery Manager, Team Lead, Business Owner), w Zespole Scrum mają zostać przypisane trzy odpowiedzialności: Deweloperzy, Product Owner i Scrum Master. Odpowiednie osoby biorą na siebie odpowiedzialność (ang. accountability) za produkt, proces i wykonanie pracy.
Podsumowanie odpowiedzialności w Scrumie
Podsumowując, accountability zapewnia, że każda rola w Scrumie odpowiada za konkretne wyniki; responsibility definiuje, jakie działania musi podjąć każda osoba; a authority wyznacza, kto ma uprawnienia decyzyjne w zespole. Zrozumienie tych różnic pomaga zespołom efektywnie funkcjonować w ramach Scruma, wspierając współpracę i efektywne dostarczanie wartości. Zrozumienie accountability pomaga osobom zarządzającym lepiej dobrać odpowiednie osoby do Zespołu Scrum i zapewnić warunki do samozarządzania.
