Latest posts by Krystian Kaczor (see all)

Wyznaczanie celów w życiu prywatnym lub zawodowym jest powszechne. Gorzej jest z ich osiąganiem. Wśród wielu czynników decydujących o osiągnięciu celu główną rolę odgrywa jego sformułowanie. Jeżeli źle określisz swój cel, to znalezienie skutecznej metody na jego osiągniecie, czy też stwierdzenie, ze został osiągnięty są niemożliwe.

Odnieśmy planowanie i osiąganie celu do podróży. Zakładamy, że Twoim celem jest odwiedzenie kolegi Piotra. Jeśli określisz ten cel jako “Odwiedzić Piotra, który mieszka w Anglii.”, to zauważ ile problemów stworzy Ci takie sformułowanie:

  • Nie ma odpowiedzialności, ponieważ czasownik jest w bezokoliczniku. Co może być przyczyną braku zaangażowania i woli dążenia do osiągnięcia tego celu.
  • Czy kiedy dotrzesz do dowolnego miejsca w Anglii, możesz określić, że odwiedziłeś Piotra?
  • Czy jeżeli dotrzesz pod dokładny adres, a Piotra akurat nie będzie w domu, to cel został osiągnięty?
  • Czy jeżeli wybierzesz się do Anglii za rok, to osiągniesz swój cel? A może Piotr się przeprowadzi do tego czasu?
  • W jaki sposób tam dotrzesz?
  • Dlaczego chcesz odwiedzić Piotra i co Ci to da?

To był prosty przykład ukazujący Ci ile przeszkód stawiasz sobie na drodze i jak bardzo skazujesz się na porażkę samym tylko złym sformułowaniem celu. Ponieważ to jest blog o projektach prowadzonych za pomocą zwinnych metod (agile) możesz z łatwością odnieść opisany tutaj problem do formułowania Wizji, Celu Sprintu (Sprint Goal) i Celu Wydania (Release Goal). Przykład: Release Goal — “Osiągnąć wzrost zysku na poziomie 4% w 3‑cim kwartale”. Już widzę jak się zapaliłeś, żeby taki cel osiągnąć. A niestety to jest prawdziwy Release Goal jaki mieliśmy osiągnąć w ciągu 3 Sprintów.

Mówienie czego nie robić lub czego nie należy robić jest łatwe i nieproduktywne, zatem lepiej jest zaproponować konkretne działania rozwiązujące istniejący problem i strategie pozwalające na uniknięcie go w przyszłości. Dlatego poniżej przedstawię Ci metodę określania celów SMART.

Reguła SMART w oryginale wygląda tak:

  • Specific
  • Measurable
  • Attainable/Ambitious
  • Realistic
  • Timely
  • Specyficzny
  • Mierzalny
  • Ambitny
  • Realny
  • Terminowy

Teraz wyjaśnię Ci każdy element po kolei.

Cel musi być Specyficzny, Konkretny

Musisz określić następujące aspekty:

  • Co chcesz osiągnąć?
  • Po co chcesz to osiągnąć?
  • Jak chcesz to osiągnąć?

Przykład: “Żeby wygenerować więcej ruchu na stronie i zainteresować więcej osób moją ofertą, będę umieszczał 50 postów miesięcznie na blogu pisząc, przynajmniej 2 posty dziennie.”

Cel musi być Mierzalny

Czego nie da się zmierzyć, nie można osiągnąć. Skąd będziesz wiedział, że osiągnąłeś cel?

Przykład: “Będę pisał więcej postów na blogu.” — więcej to znaczy ile?

Lepsze sformułowanie: “Będę umieszczał 50 postów miesięcznie na blogu.” — przynajmniej 2 dziennie i 50 miesięcznie to są konkretne, łatwe do zmierzenia liczby.

Cel musi być Osiągalny i Ambitny

Określając swój cel musisz pamiętać o tym, że ten cel w Twoim rozumieniu da się osiągnąć i jest to coś do czego można dążyć. Jeżeli przesadzisz z wielkością swojego celu, może Cię to automatycznie zniechęcić i cel wpadnie w kategorię “może, kiedyś”.

Przykłady:

  • Odwiedzę 100 krajów”. — 100 to dosyć dużo, na pierwszy rzut oka wydaje się nieosiągalne.
  • Przebiegnę maraton.” — jeżeli nie biegasz, to takie zadanie wydaje się nie do wykonania.
  • Usunę wszystkie 6523 problemy w kodzie wykryte przez checkstyle.” — 6523 to zbyt dużo, od razu kojarzy Ci się to z dużym wysiłkiem i nudnym zajęciem

Te cele same nasuwają konieczność rozbicia na mniejsze, inaczej będą zawsze odwlekane i wydają się być poza Twoim zasięgiem.

Lepsze sformułowanie:

  • Każdego roku odwiedzę 10 krajów korzystając z ofert tanich linii lotniczych.”
  • W każdym Sprincie umieszczę zadanie usunięcia 50 błędów w kodzie znalezionych przez checkstyle.”

Podobnie jest z określaniem celów w życiu prywatnym i w karierze zawodowej. Tutaj należy zawsze rozbijać czas do osiągnięcia właściwego celu na mniejsze kawałki i definiować mniejsze cele.

Zobaczmy przykład:

  • Główny cel: “W 2015 roku będę miał jedną z największych firm szkoleniowych w Polsce.”
    • Do końca 2010 roku będę miał przynajmniej 2 partnerów w Polsce.
    • W 2010 roku opublikuje przynajmniej 10 artykułów w czasopismach branżowych.
    • Do końca 2010 roku zdam egzamin na certyfikat Professional Scrum Master I na Scrum.org.
    • Do końca 2010 roku zdam egzamin na Certified Tester Advanced Level — Test Manager.
    • Do końca 2010 roku przejdę kurs praktyk NLP, żeby mieć więcej narzędzi do pracy z ludźmi.
    • Do końca 2010 roku Założę blog o agile testing, Scrum i testowaniu oprogramowania, żeby zaprezentować moja wiedzę.
    • W 2010 roku wystąpię na konferencji.
    • Kolejne lata to tajemnica ;)

Cel musi być Rzeczywisty

Musisz mieć poczucie, że Twój cel stanowi pewne wyzwanie dla Ciebie. Nie może być za łatwy, ale nie może być też zbyt abstrakcyjny.

Przykłady:

  • Będę uczyć się 3 języków obcych na raz.”
  • Kupię sobie rozmówki dla 3 języków obcych i je poczytam.”

Lepsze sformułowanie: “Zapiszę się na kurs języka francuskiego.” Da się to zrobić i jest to wyzwanie, ale osiągalne.

Cel musi być Określony w czasie

Dokładne określenie czasu, kiedy chcesz osiągnąć cel wyznaczy punkt, do którego możesz dążyć.

Przykład: “Kupię dom w Holandii.”

Lepsze sformułowanie: “Kupię dom w Holandii latem 2011 roku.”

Zastosuj SMART w praktyce

Przeróbmy przykład z odwiedzeniem kolegi.

Oryginał: “Odwiedzić Piotra, który mieszka w Anglii.”

  • S: Chcę porozmawiać z Piotrem o wspólnym interesie i rozerwać się odwiedzając puby w Londynie, gdzie on mieszka obecnie. “Razem z Piotrem wybiorę się na wycieczkę po pubach w Londynie, żeby się odprężyć i porozmawiać o pomyśle na wspólny interes.”
  • M: Myślę, że jak odwiedzimy 20 pubów, to będę zadowolony z wycieczki i znajdziemy czas na rozmowy. “Razem z Piotrem wybiorę się na wycieczkę po pubach w Londynie, żeby się odprężyć i porozmawiać o pomyśle na wspólny interes. Odwiedzimy co najmniej 20 pubów.”
  • A: Realnym wyzwaniem jest zrobić to w 2 dni. “Razem z Piotrem wybiorę się na wycieczkę po pubach w Londynie, żeby się odprężyć i porozmawiać o pomyśle na wspólny interes. Odwiedzimy co najmniej 20 pubów w trzy dni.”
  • R: 20 pubów w 3 dni jest zadaniem intensywnym, ale da się zrobić, w przeciwieństwie do 20 pubów w 2 dni , bo sam nie wierzę, że by mi się udało. “Razem z Piotrem wybiorę się na wycieczkę po pubach w Londynie, żeby się odprężyć i porozmawiać o pomyśle na wspólny interes. Odwiedzimy co najmniej 20 pubów w trzy dni.”
  • T: Ustalmy kiedy. “W połowie lipca 2011 razem z Piotrem wybiorę się na wycieczkę po pubach w Londynie, żeby się odprężyć i porozmawiać o pomyśle na wspólny interes. Odwiedzimy co najmniej 20 pubów w trzy dni.”

Efekt końcowy jest pewnym wyzwaniem, mierzalnym, da się osiągnąć na jakieś przeznaczenie i jest określony w czasie.

Dwa zadania dla Ciebie:

  • Teraz wybierz jeden z celów jakie wyznaczyłeś sobie prywatnie i zdefiniuj go ponownie używając reguły Smart
  • Weź Sprint Goal, Product Vision, Release Goal i sprawdź czy są sformułowane zgodnie z zasada SMART.

Będziesz zaskoczony tym, o ile więcej uda się osiągnąć Tobie i Twojemu zespołowi.

Przeczytaj także

Model GROW – 4 kroki do wzrostu

Jak-wyznaczac-i-osiagac-cele-metoda-SMART(kaczor.info)