Scrum — czym jest, skąd pomysł i czym nie jest

utwor­zone przez | Mar 14, 2017 | Blog, Scrum­pe­dia | 0 komen­tarzy

Version One 10th State of Agile

Czym jest Scrum?

Scrum jako poję­cie jest częs­to uży­wany zami­en­nie ze słowem Agile i nie do koń­ca jest to błąd. Dlaczego? Dobrze stosowany Scrum może być drogą do osiąg­nię­cia założeń pode­jś­cia zwin­nego do wyt­warza­nia opro­gramowa­nia, czyli Agile. Oznacza to, że jeżeli praw­idłowo go sto­su­jesz, to speł­ni­asz cztery pod­sta­wowe założe­nia Agile Man­i­festo i 12 zasad Agile. Są inne sposo­by na real­iza­cję Agile Man­i­festo, takie jak Extreme Pro­gram­ming (XP), Kan­ban, DSDM, Crys­tal czy Lean Start­up. Zatem moż­na powiedzieć, że została opra­cow­ana cała rodz­i­na metod zwin­nych, Agile. Jed­nak raporty takie jak State of Agile z Ver­sion One, czy listy osób, które uzyskały cer­ty­fikaty pokazu­ją jed­noz­nacznie, że to właśnie Scrum zdomi­nował świat Agile.

Zasad­nic­zo zgod­nie z wolą twór­ców Scrum, nie powin­niśmy określać go jako meto­da. Lep­szym określen­im będzie, struk­tu­ra lub szkielet (ang. frame­work) w ramach, w ramach którego może­my wyt­warzać wartoś­ciowe pro­duk­ty poprzez zarządzanie proce­sa­mi. Scrum nie narzu­ca konkret­nych prak­tyk lub tech­nik roz­wo­ju opro­gramowa­nia tak jak robi to na przykład bliź­ni­ac­zo podob­ne pode­jś­cie, Extreme Pro­gram­ming (XP).  W kole­jnych wer­s­jach frame­work został odchud­zony tak, żeby narzu­cać jak najm­niej i pasować do różnych kon­tek­stów uży­cia. Nie zna­jdziesz tutaj opisu konkret­nego sposobu postępowa­nia, żeby osiągnąć zbu­dować dobry pro­dukt. Dlat­ego nie moż­na powiedzieć, że jest to meto­da, a tym bardziej metody­ka czy metodolo­gia.

Oprócz stworzenia wyraźnych ram, frame­work ofer­u­je bard­zo jasne pokazanie efek­ty­wnoś­ci Twoich prak­tyk rozwi­ja­nia opro­gramowa­nia. Możesz o tym myśleć, jak o lus­trze, w którym codzi­en­nie przeglą­dasz efek­ty dzi­ałań. Co możesz zro­bić, jeśli nie podo­ba Ci się to, co widzisz? Możesz zmienić sposób postępowa­nia i prze­jrzeć się ponown­ie. A ter­az, jak jest? Czy korzys­tanie ze Scrum jest łatwe? Wręcz prze­ci­wnie. Scrum jest lekkim prosty do zrozu­mienia, ale trud­ny do opanowa­nia.

Frame­work Scrum został zbu­dowany z min­i­mal­nego zestawu ról, wydarzeń i arte­fak­tów. Zależnoś­ci między tymi ele­men­ta­mi określa­ją proste zasady. Od 2009 roku autorzy opisu­ją kole­jne wer­sje w Prze­wod­niku po Scrum (ang. Scrum Guide). Ten doku­ment zaw­iera pełny opis, zatem to, rzeczy tam opisane stanow­ią nieroz­er­wane ele­men­ty i niezbędne min­i­mum. Wszys­tko pon­ad­to jest dodatkiem, lep­szą lub gorszą prak­tyką. W cza­sie pisa­nia tego artykułu najnowszą wer­sją Scrum Guide jest July 2016. Zmi­any w prowad­zone w tej wer­sji możesz prze­jrzeć w poś­cie Zmi­any w Scrum Guide 2016, czyli wartoś­ci Scrum.

Framework Scrum w pigułce

© Scrum.org

Role w Scrum

  • Prod­uct Own­er odpowia­da za pode­j­mowanie decyzji co do roz­wo­ju pro­duk­tu i wyko­rzys­ta­niu cza­su Devel­op­ment Team tak, żeby zbu­dować jak najwięk­szą wartość.
  • Devel­op­ment Team odpowia­da za zaplanowanie, orga­ni­za­cję i wyko­nanie pra­cy.
  • Scrum Mas­ter odpowia­da za wprowadze­nie Scrum w życie,  zrozu­mie­nie i przestrze­ganie zasad frame­wor­ka. Wspiera zespół poprzez facyl­i­tację i usuwanie przeszkód (ang. imped­i­ments).

Wydarzenia w Scrum

  • Sprint — iter­ac­ja nie dłuższa niż jeden miesiąc, w ramach której zwarte są pozostałe wydarzenia;
  • Sprint Plan­ning — na początku każdego Sprintu patrzymy co jest najbardziej wartoś­ciową rzeczą do zro­bi­enia przez Devel­op­ment Team i prog­nozu­je­my jak będzie wyglą­dała pra­ca w tej iter­acji;
  • Dai­ly Scrum — codzi­en­nie Devel­op­ment Team spo­ty­ka się, żeby sprawdz­ić stan pra­cy i wspól­nie zde­cy­dować co należy dalej zro­bić;
  • Sprint Review — pod koniec Sprintu sprawdza­my jak wyglą­da przy­rost pro­duk­tu i zbier­amy feed­back, żeby intere­sar­iusze mieli jas­ny obraz fak­ty­cznego postępu i dos­tosować wyma­gania do ich oczeki­wań;
  • Sprint Ret­ro­spec­tive — na koniec Sprintu zatrzy­mu­je­my się na chwilę, przyglą­damy się pro­ce­sowi, narzędziom, inter­akcjom, żeby zde­cy­dować jak usprawnić pro­ces;

Artefakty w Scrum

  • Prod­uct Back­log — lista rzeczy do zro­bi­enia dla pro­duk­tu, jedyne miejsce, z którego Devel­op­ment Team bierze pracę. Prod­uct Back­log powinien być zawsze aktu­al­ny, żeby jas­no pokazy­wać ile jeszcze jest rzeczy do zro­bi­enia dla pro­duk­tu;
  • Sprint Back­log — lista rzeczy do zro­bi­enia w tym Sprin­cie. Sprint Back­log powinien być zawsze aktu­al­ny, żeby jas­no pokazy­wać jaki jest postęp pra­cy.
  • Prod­uct Incre­ment — ukońc­zony, przetestowany i zin­te­growany przy­rost funkcjon­al­noś­ci i właś­ci­woś­ci pro­duk­tu, który pokazu­je co jest fak­ty­cznie zro­bione i jak to wyglą­da.

Cały frame­work Scrum i szczegóły możesz prze­jrzeć w wiz­ual­iza­cji Scrum Guide 2016 jako mapa myśli.

Skąd pomysł na Scrum?

Scrum pow­stał przed stworze­niem poję­cia Agile Soft­ware Devel­op­ment. We wczes­nych lat­ach dziewięćdziesią­tych Jeff Suther­land szukał sposobu na lep­sze zarządzanie wyt­warzaniem innowa­cyjnych pro­duk­tów. Jeff Suther­land w tym cza­sie pra­cow­ał w fir­mie Easel Cor­po­ra­tion. Zami­ast wymyślać mod­ele teo­re­ty­czne, Jeff Suther­land zaczął szukać źródeł inspiracji tam, gdzie pojaw­iał się sukces.

Kamie­niem węgiel­nym pod budowę frame­wor­ka Scrum stał się artykuł The New New Prod­uct Devel­op­ment Game opub­likowany w Har­vard Busi­ness Review, w którym Hiro­ta­ka Takeuchi i Iku­jiro Non­a­ka opisy­wali pode­jś­cie do wyt­warza­nia innowa­cyjnych pro­duk­tów w takich fir­ma­ch jak Xerox, Canon , Hon­da, NEC. Głównym przesłaniem, które autorzy artykułu przekazu­ją mówi, że trze­ba zmienić pode­jś­cie z biegu sztafe­towego na rug­by. Jak to odnieść do wyt­warza­nia pro­duk­tów? Zespoły muszą składać się ze spec­jal­istów różnych dziedzin, fazy roz­wo­ju powin­ny się nakładać, a nawet zachodz­ić równocześnie oraz zespół musi wspól­nie reagować na to co się dzieje. Kole­jne założe­nia i prak­ty­ki Jeff Suther­land zacz­erp­nął z pro­jek­tu Pas­teur w ATT Bell Labs z prak­tyk wypra­cow­anych przez Toy­ota (tak zwany Toy­ota Pro­duc­tion Sys­tem), które są imple­men­tacją Lean Man­age­ment.

Wiz­ja w oczach Jef­fa nie pozostaw­iała żad­nych złudzeń:

Celem Scrum jest osiągnąć “efekt Toy­oty”, dostar­cza­jąc czterokrot­nie więcej opro­gramowa­nia, dwu­nas­tokrot­nie lep­szej jakoś­ci, w szeregu krót­kich ram cza­sowych nazwanych “Sprint­a­mi”, które trwa­ją 30 dni lub krócej.

Jeff Suther­land przekon­ał swo­jego sze­fa i zaczął ekspery­men­tować. Nowy sposób pra­cy udoskon­alany w ciągłej pętli zwrot­nej okazał się strza­łem w dziesiątkę. Zupełnym przy­pad­kiem (podob­no w życiu nie ma przy­pad­ków) Ken Schaw­ber zaprezen­tował Scrum szer­szej pub­licznoś­ci w 1995 roku na kon­fer­encji OOPSLA. I tak rozpoczęła się rewoluc­ja w świecie opanowanym do tej pory przez water­fall. Kole­jne zakładane przez Kena Schwabera orga­ni­za­c­je, Agile Alliance, Scrum Alliance i w resz­cie scrum.org, zaczęły ofer­ować szkole­nia i cer­ty­fikaty takie jak Cer­ti­fied Scrum Mas­ter i Pro­fes­sion­al Scrum Mas­ter. Do tej pory sam Scrum.org od 2009 roku cer­ty­fikował pon­ad 180.000 osób.

Nazwa pochodzi od ele­men­tu gry w Rug­by, kiedy zespół zbiera się razem, żeby zrestar­tować roz­gry­wkę. W ten sposób Jeff odd­ał hołd Takeuchi i Non­a­ka.

Podstawowe mechanizmy Scrum

Wszys­tkie ele­men­ty frame­worku zostały wprowad­zone wraz z kole­jny­mi wer­s­ja­mi w pewnym konkret­nym celu. Wydarzenia są pęt­la­mi zwrot­ny­mi sprawdź i dos­to­suj. Arte­fak­ty służą prze­jrzys­toś­ci postępu prac. Role zapew­ni­a­ją pokrycie niezbęd­nych odpowiedzial­noś­ci. Nie zna­jdziesz tutaj zbęd­nych ele­men­tów. Jed­nak najbardziej istotne jest to, że całość została opar­ta na pod­sta­wowych mech­a­niz­mach:

  • Empiryzm — jedynym sposobem na okiełz­nanie rozwiązy­wa­nia złożonych prob­lemów jest sprawdzanie skutecznoś­ci pod­ję­tych dzi­ałań. Robimy coś i sprawdza­my jakie są efek­ty. Sprawdź i dos­to­suj.
  • Self-orga­niz­ing — czyli samo-orga­nizu­jące się zespoły. Powierza­sz pracę w ręce pro­fesjon­al­istów, którzy posi­ada­ją potrzeb­ne umiejęt­noś­ci. Żeby najlepiej sko­rzys­tać z ich wiedzy i umożli­wić kreaty­wność, pozwól im na samodziel­ną orga­ni­za­cję pra­cy. Prod­uct Own­er mówi co po ma być zro­bione, a Zespól Devel­op­er­s­ki wymyśli jak to zro­bić.
  • Ret­ro­spekc­ja — lub jak niek­tórzy wolą Ret­ro­spek­ty­wa. Scrum zapew­nia jedynie frame­work. Sam musisz dojść do tego jakie pro­cesy i prak­ty­ki dzi­ała­ją dla Ciebie najlepiej. Jak do tego dojść? Co Sprint musisz się zatrzy­mać na chwilę i sprawdz­ić efek­ty­wność tego co robisz. Zna­jdź co moż­na popraw­ić i zmień to w kole­jnym Sprin­cie.
  • Ukońc­zony Przy­rost Pro­duk­tu — żeby dzi­ałała pęt­la sprawdź i dos­to­suj musimy wiedzieć jak jest (trans­par­ent­ność) i mieć co sprawdzać. Najlep­szym mierzal­nym odzwier­ciedle­niem postępu jest dzi­ała­jące opro­gramowanie. Dlat­ego przy­na­jm­niej na koniec Sprintu potrze­bu­je­my ukońc­zony (ang. done) przy­rost pro­duk­tu. Przy­rost pro­duk­tu stanow­ią nowe funkcjon­al­noś­ci wyko­nanie w Sprin­cie zin­te­growane z poprzed­nią wer­sją pro­duk­tu.

Czym Scrum nie jest?

W brew krążą­cym opin­iom nie jest metodą zarządza­nia pro­jek­ta­mi. Przez pro­jekt moż­na tutaj rozu­mieć jedynie poje­dynczy Sprint. Sprint nie może się nie udać, bo zawsze pokazu­je jak jest.

Each Sprint may be con­sid­ered a project with no more than a one-month hori­zon. Like projects, Sprints are used to accom­plish some­thing. Each Sprint has a def­i­n­i­tion of what is to be built, a design and flex­i­ble plan that will guide build­ing it, the work, and the resul­tant prod­uct.

Scrum nie jest także nowym narzędziem do poga­ni­a­nia ludzi, żeby pra­cow­ali szy­b­ciej i dostar­cza­li więcej w tym samym cza­sie. Wprawdzie Jeff Suther­land obiecu­je wzrost pro­duk­ty­wnoś­ci, ale to wyma­ga zmi­an w proce­sach i usunię­cia przeszkód. Samo wprowadze­nie frame­wor­ka nie przyniesie takiego efek­tu.

Frame­work nie jest sposobem na dowoże­nie wyma­gań na czas, ani tech­niką nieomyl­nego osza­cow­a­nia pra­cy. Sku­pi­amy się na dostar­cza­niu wartoś­ci biz­ne­sowej i dzi­ała­jącego, użytecznego pro­duk­tu. Nie oznacza to zaim­ple­men­towa­nia wszys­t­kich wyma­gań w niezmienionej formie.

Scrum nie jest przepisem na sukces, ani sre­brną kulą rozwiązu­jącą wszys­tkie prob­le­my. Frame­work sprawi, ze wszys­tkie prob­le­my będą bardziej widoczne. Ale to orga­ni­za­c­ja musi je rozwiązać.

Frame­work nie jest kole­jnym cyk­lem życia opro­gramowa­nia doty­czą­cym tylko dzi­ału IT i inżynierii opro­gramowa­nia. Ludzie z IT i z biz­ne­su musza pra­cow­ać codzi­en­nie razem, żeby odnieść sukces. Wprowadze­nie i korzys­tanie z tego frame­wor­ka częs­to wyma­ga zmi­an w HR, budże­towa­niu, zarządza­niu pro­jek­ta­mi, współpra­cy z klien­tem itd. Ludzie wyko­rzys­tu­ją ten frame­work z powodze­niem poza IT, na przykład w wojsku, szkołach, a nawet w rol­nictwie.

Jeżeli intere­su­je Cię więcej mitów na tem­at Scrum, możesz zajrzeć do prezen­tacji Krys­tiana Kac­zo­ra

Po co Scrum? Jakie korzyści daje Scrum?

  • jest drogą do zwin­noś­ci orga­ni­za­cji (Agile);
  • pozwala na innowac­je;
  • pozwala zwięk­szyć szy­bkość i jakość pow­stawa­nia pro­duk­tów takich jak opro­gramowanie;
  • dostar­cza więk­szą wartość biz­ne­sową przy tych samych nakładach.

Jak powinien wyglą­dać ide­al­nie zaim­ple­men­towany Scrum dowiesz się z artykułu Ide­al­ny Świat Scrum.

Jeśli chcesz wiedzieć więcej, przeczy­taj Scrum Guide, i sięg­nij po książkę Scrum i nie tylko. Teo­ria i prak­ty­ka metod Agile.
Lista  lit­er­atu­ry zale­canej dla Scrum Mas­tera
Lista  lit­er­atu­ry zale­canej dla Prod­uct Own­era.
Lista  lit­er­atu­ry zale­canej dla Devel­opera

keep calm and scrum on

Certyfikowane Szkolenia Scrum


DataWydarze­nieMias­to
15-Mar-2018Pro­fes­sion­al Scrum Prod­uct Own­er — PSPOWarsza­wa
12-Kwi-2018Pro­fes­sion­al Scrum Mas­ter — PSMWarsza­wa
17-Maj-2018Pro­fes­sion­al Scrum Mas­ter — PSMWarsza­wa
14-Cze-2018Pro­fes­sion­al Scrum Mas­ter — PSMWarsza­wa